Zdrada jako podstawa odwołania darowizny – kiedy to możliwe, a kiedy nie

Darowizny między bliskimi to codzienność – rodzice obdarowują dzieci, dziadkowie wnuki, małżonkowie siebie nawzajem. Dopóki relacje są dobre, nikt nie wraca do tematu. Problem pojawia się gdy związek się rozpada i darczyńca chce odzyskać to co dał.

Kiedy można odwołać darowiznę

Podstawą prawną odwołania darowizny jest rażąca niewdzięczność obdarowanego. To pojęcie szerokie i oceniane zawsze przez sąd w konkretnych okolicznościach sprawy. Chodzi o zachowania wyjątkowo naganne – jak popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu darczyńcy, ciężkie naruszenie obowiązków rodzinnych czy świadome działanie nakierowane na wyrządzenie krzywdy. Zwykłe konflikty życiowe i rodzinne – nawet bolesne – rażącej niewdzięczności nie wypełniają.

Zdrada między małżonkami a odwołanie darowizny

Czy zdrada małżeńska uzasadnia odwołanie darowizny przekazanej współmałżonkowi? Orzecznictwo nie daje tu jednoznacznej odpowiedzi – i słusznie, bo każda sprawa jest inna.

Sama zdrada – nawet ta która stała się wyłączną przyczyną orzeczenia rozwodu z winy małżonka – nie jest automatycznie rażącą niewdzięcznością. Sąd bada czy zachowanie obdarowanego wykraczało poza zwykły kryzys małżeński i czy było nakierowane na wyrządzenie darczyńcy krzywdy lub szkody majątkowej.

Odwołanie darowizny między małżonkami może być skuteczne gdy zdrada połączona była ze szczególnie drastycznym, świadomym i celowym działaniem wymierzonym przeciwko drugiemu małżonkowi jako darczyńcy. Sama niewierność – bez tego dodatkowego elementu – zazwyczaj nie wystarczy.

Zdrada a darowizna od teściów – tu sprawa jest jasna

Inaczej wygląda sytuacja gdy darczyńcami byli teściowie a obdarowanym – małżonek ich dziecka. Tu Sąd Najwyższy wypowiedział się wyraźnie.

W wyroku z dnia 28 marca 2012 r. (V CSK 179/11) Sąd Najwyższy orzekł że zdrada małżeńska nie może być uznana za rażącą niewdzięczność wobec teściów. Dlaczego? Bo obdarowany zdradzając współmałżonka dopuszcza się ewentualnej niewdzięczności wobec partnera – nie wobec jego rodziców. Działanie nie jest nakierowane na wyrządzenie krzywdy teściom, nawet jeśli obiektywnie czują się zranieni i oszukani.

Rażąca niewdzięczność to działanie skierowane przeciwko darczyńcy – a nie przeciwko osobie trzeciej. Teściowie mogą czuć się skrzywdzeni zachowaniem zięcia czy synowej, ale to nie zmienia faktu że prawnie nie mają podstaw do odwołania darowizny z tego powodu.

Co warto zapamiętać

Każda sprawa o odwołanie darowizny jest inna i wymaga indywidualnej oceny. Jeśli rozważasz odwołanie darowizny lub otrzymałeś wezwanie do jej zwrotu – warto skonsultować się z prawnikiem zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki.

📞 Umów się na konsultację:

Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl

🗓️ Konsultacje stacjonarne i online

Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl