Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej pielęgniarki i położnej – prawa obwinionego i jak się bronić
Dowiedziałeś się że złożono skargę do okręgowej izby pielęgniarek i położnych albo że rzecznik odpowiedzialności zawodowej wszczął czynności sprawdzające. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej to jedno z najtrudniejszych doświadczeń w karierze pielęgniarki lub położnej – bo może zakończyć się karą finansową, zakazem pełnienia funkcji, ograniczeniem lub zawieszeniem prawa wykonywania zawodu, a w najpoważniejszych przypadkach jego pozbawieniem. Warto wiedzieć jak ta procedura przebiega, jakie masz prawa i jak skutecznie się bronić.
Czym jest odpowiedzialność zawodowa pielęgniarki i położnej
Pielęgniarki i położne odpowiadają zawodowo przed sądami pielęgniarek i położnych – organami samorządu zawodowego działającymi w strukturze okręgowych izb pielęgniarek i położnych oraz Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych. Procedura jest odrębna od odpowiedzialności karnej i cywilnej – postępowania te mogą toczyć się równolegle. Może być jednak zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego lub w sprawie o wykroczenie.
Odpowiedzialności zawodowej podlegają też obywatele państw UE wykonujący zawód pielęgniarki lub położnej czasowo i okazjonalnie na terenie Polski – z tym że wobec nich sąd może orzec wyłącznie upomnienie, naganę lub karę pieniężną.
Za co pielęgniarka i położna odpowiadają zawodowo
Pielęgniarka i położna odpowiadają zawodowo za przewinienie zawodowe – naruszenie zasad etyki zawodowej lub przepisów dotyczących wykonywania zawodu. Postępowania nie wszczyna się – a wszczęte umarza – gdy szkodliwość społeczna czynu jest znikoma.
Organy postępowania – kto prowadzi sprawę
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej – prowadzi czynności sprawdzające i postępowanie wyjaśniające. Działa przy okręgowej izbie lub przy Naczelnej Izbie. Sprawuje też funkcję oskarżyciela przed sądami pielęgniarek i położnych.
Naczelny Rzecznik – sprawuje nadzór nad okręgowymi rzecznikami, rozpatruje skargi na przewlekłość postępowania i zażalenia na odmowę wszczęcia lub umorzenie postępowania wyjaśniającego.
Okręgowy sąd pielęgniarek i położnych – orzeka w pierwszej instancji w składzie trzyosobowym. Właściwy jest sąd izby której jesteś członkiem w chwili wszczęcia postępowania.
Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych – rozpoznaje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów w składzie pięcioosobowym. Rozpoznaje też zażalenia na tymczasowe zawieszenie prawa wykonywania zawodu.
Sąd Najwyższy – kasacja od prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu. Kasacja przysługuje stronom, ministrowi właściwemu do spraw zdrowia i Prezesowi Naczelnej Rady.
Jak przebiega postępowanie – krok po kroku
Czynności sprawdzające. To wstępny etap przed wszczęciem postępowania wyjaśniającego. Rzecznik bada czy istnieją podstawy do jego wszczęcia. Na tym etapie nie przeprowadza się opinii biegłych ani czynności wymagających protokołu – z wyjątkiem przesłuchania osoby składającej skargę.
Postępowanie wyjaśniające. Rzecznik wydaje postanowienie o wszczęciu lub odmowie wszczęcia niezwłocznie po otrzymaniu informacji wskazującej na możliwość popełnienia przewinienia. Jeśli zachodzi potrzeba uzupełnienia danych – najpóźniej w terminie miesiąca od informacji.
Postępowanie wyjaśniające powinno być zakończone w 6 miesięcy od uzyskania informacji. Naczelny Rzecznik może przedłużyć o kolejne 6 miesięcy. Po 12 miesiącach – akta przekazuje się Naczelnemu Sądowi który może przedłużyć postępowanie.
Jeśli uważasz że postępowanie się przewleka – masz prawo złożyć skargę na przewlekłość do Naczelnego Rzecznika.
Jeśli zebrany materiał wskazuje na popełnienie przewinienia – rzecznik wydaje postanowienie o przedstawieniu Ci zarzutów. Od tego momentu jesteś obwinioną.
Zaznajomienie z materiałami. Jeśli rzecznik zamierza skierować wniosek o ukaranie – zawiadamia Cię i obrońców o terminie końcowego zaznajomienia (co najmniej 14 dni wcześniej). W terminie 14 dni od zaznajomienia możesz składać wnioski o uzupełnienie postępowania.
Wniosek o ukaranie. W terminie 14 dni od zamknięcia postępowania wyjaśniającego rzecznik składa wniosek o ukaranie do sądu pielęgniarek i położnych.
Rozprawa. Postępowanie przed sądem pielęgniarek i położnych jest jawne. Sąd może wyłączyć jawność ze względu na ochronę tajemnicy zawodowej, spokój publiczny, dobre obyczaje, ważny interes państwa lub ważny interes prywatny. Sąd wyłącza jawność również na wniosek pokrzywdzonego. Ogłoszenie orzeczenia jest jawne.
Orzeczenie doręcza się stronom w terminie 30 dni od ogłoszenia.
Odwołanie do Naczelnego Sądu. Od orzeczenia okręgowego sądu przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wnosi się je za pośrednictwem okręgowego sądu który wydał orzeczenie.
Kasacja do Sądu Najwyższego. Od prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu przysługuje kasacja w terminie 2 miesięcy od doręczenia orzeczenia – za pośrednictwem Naczelnego Sądu. Kasacja musi być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. Podstawy kasacji: uchybienia bezwzględne z KPK, inne rażące naruszenie prawa oraz niewspółmierność kary. Niedopuszczalne jest uwzględnienie kasacji na Twoją niekorzyść po upływie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia.
Kary z tytułu odpowiedzialności zawodowej
Sąd pielęgniarek i położnych może orzec: upomnienie, naganę, karę pieniężną od 1000 do 10 000 złotych na cel społeczny związany z ochroną zdrowia, zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w podmiotach leczniczych na 1 do 5 lat, zakaz pełnienia funkcji z wyboru w organach samorządu na 1 do 5 lat, ograniczenie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu na 6 miesięcy do 2 lat, zawieszenie prawa wykonywania zawodu na 1 do 5 lat, pozbawienie prawa wykonywania zawodu.
Orzekając karę ograniczenia zakresu czynności lub zawieszenia – sąd może dodatkowo orzec zakaz pełnienia funkcji kierowniczych. Przy karach od zakazu pełnienia funkcji do pozbawienia prawa sąd może zarządzić opublikowanie orzeczenia w biuletynie okręgowej izby.
Karę pieniężną orzeka się samoistnie lub obok kary zakazu pełnienia funkcji, ograniczenia zakresu czynności lub zawieszenia prawa.
Kara zawieszenia i pozbawienia prawa wykonywania zawodu stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę lub cywilnoprawnej bez wypowiedzenia.
Po karze pozbawienia prawa wykonywania zawodu możesz ubiegać się ponownie o prawo po upływie 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia.
W razie ukarania koszty postępowania ponosisz Ty. W razie uniewinnienia lub umorzenia – koszty ponosi okręgowa izba.
Tymczasowe zawieszenie prawa wykonywania zawodu
Jeśli zebrane dowody wskazują z dużym prawdopodobieństwem na popełnienie przewinienia zawodowego, a jego charakter wskazuje że wykonywanie zawodu zagraża bezpieczeństwu pacjentów – sąd pielęgniarek i położnych może wydać postanowienie o tymczasowym zawieszeniu prawa wykonywania zawodu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy. Może to zrobić z urzędu lub na wniosek rzecznika – zarówno w toku postępowania wyjaśniającego jak i przed sądem.
Postanowienie jest natychmiast wykonalne. Przysługuje Ci zażalenie w terminie 14 dni od doręczenia do Naczelnego Sądu za pośrednictwem okręgowego sądu który je wydał. Zażalenie nie wstrzymuje natychmiastowej wykonalności.
Jeśli przed upływem okresu zawieszenia nie zapadnie prawomocne orzeczenie – sąd z urzędu bada zasadność jego dalszego stosowania.
Twoje prawa jako obwinionej pielęgniarki lub położnej
Prawo do obrońcy. Obrońcą może być pielęgniarka, położna, adwokat lub radca prawny. Możesz ustanowić do dwóch obrońców. Na uzasadniony wniosek sąd może ustanowić Ci obrońcę z urzędu. Skorzystaj z tego prawa jak najwcześniej.
Prawo do zapoznania się z aktami sprawy – w tym ze wszystkimi zebranymi dowodami.
Prawo do złożenia wyjaśnień lub odmowy ich składania. Wszelkie niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na Twoją korzyść.
Prawo do zaznajomienia z materiałami postępowania wyjaśniającego i złożenia wniosków o uzupełnienie w terminie 14 dni.
Prawo do zgłaszania wniosków dowodowych – przesłuchania świadków, biegłych, specjalistów.
Prawo do odwołania – 14 dni od doręczenia orzeczenia.
Prawo do kasacji do Sądu Najwyższego – 2 miesiące od doręczenia orzeczenia Naczelnego Sądu, sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego.
Prawo do skargi na przewlekłość postępowania wyjaśniającego do Naczelnego Rzecznika.
Prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia – jeśli zostaniesz uniewinniona w wyniku wznowienia lub kasacji – przysługuje Ci odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę od okręgowej izby. Roszczenia przedawniają się po roku od uprawomocnienia orzeczenia wydanego w wyniku wznowienia.
Prawo do opublikowania orzeczenia uniewinniającego – na Twój wniosek prawomocne orzeczenie uniewinniające podlega opublikowaniu w biuletynie okręgowej izby na jej koszt.
Przedawnienie
Postępowania nie można wszcząć po upływie 3 lat od chwili popełnienia czynu. Bieg przedawnienia przerywa każda czynność rzecznika. Karalność ustaje po 5 latach. Jeśli czyn stanowi przestępstwo – ustanie karalności nie wcześniej niż ustanie karalności przestępstwa.
Zatarcie kary
Zatarcie kary następuje z urzędu: upomnienie – po roku od uprawomocnienia się orzeczenia, nagana – po 3 latach od uprawomocnienia, kara pieniężna i ograniczenie zakresu czynności – po 3 latach od wykonania, zawieszenie prawa – po 5 latach od wykonania, pozbawienie prawa – po 15 latach od uprawomocnienia. Jeśli przed upływem terminu zostaniesz ponownie ukarana lub wszczęte zostanie postępowanie – zatarcie nie następuje.
Kilka praktycznych wskazówek
Ustanów obrońcę jak najwcześniej. Wyjaśnienia złożone bez przygotowania mogą zaważyć na całym postępowaniu.
Zabezpiecz dokumentację. Dokumentacja pielęgniarska lub położnicza, karty zleceń, zapisy w systemach elektronicznych, historia opieki, korespondencja – zebranie tego materiału od razu po wszczęciu czynności jest kluczowe.
Złóż zażalenie na tymczasowe zawieszenie. Postanowienie jest natychmiast wykonalne – ale zażalenie do Naczelnego Sądu może doprowadzić do jego uchylenia.
Pilnuj terminów. 14 dni na odwołanie do Naczelnego Sądu, 2 miesiące na kasację do Sądu Najwyższego.
Pamiętaj że kasacja wymaga adwokata lub radcy prawnego. Sporządzona przez Ciebie osobiście lub przez obrońcę niebędącego adwokatem albo radcą prawnym nie zostanie przyjęta.
Jak możemy pomóc
Kancelaria świadczy pomoc prawną pielęgniarkom i położnym objętym postępowaniem w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej – na każdym etapie.
Pomożemy Ci w: analizie zarzutów i ocenie szans w postępowaniu, przygotowaniu wyjaśnień na etapie czynności sprawdzających i postępowania wyjaśniającego, zebraniu i zabezpieczeniu materiału dowodowego, reprezentacji przed okręgowym sądem pielęgniarek i położnych, przygotowaniu odwołania do Naczelnego Sądu Pielęgniarek i Położnych, sporządzeniu kasacji do Sądu Najwyższego, złożeniu zażalenia na tymczasowe zawieszenie prawa wykonywania zawodu, złożeniu skargi na przewlekłość postępowania, dochodzeniu odszkodowania i zadośćuczynienia po uniewinnieniu.
Umów się na konsultację w Poznaniu już dziś
Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej to poważna sprawa która wymaga poważnego podejścia. Nie musisz przechodzić przez to sam.
📞 Umów się na konsultację:
Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl
🗓️ Konsultacje stacjonarne i online 🏛️ Reprezentacja przed sądami zawodowymi i Sądem Najwyższym 🌍 Obsługa klientów z Poznania i okolic (Jarocin, Gniezno, Września, Kalisz, Leszno)
Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl