Gdzie złożyć pozew o rozwód gdy jeden z małżonków jest Niemcem – Polska czy Niemcy

Gdy jeden z małżonków jest Polakiem a drugi Niemcem – albo gdy oboje mieszkają w różnych krajach – pierwsze pytanie które się pojawia brzmi: gdzie w ogóle można złożyć pozew o rozwód. Drugie, równie ważne: według jakiego prawa sprawa zostanie rozstrzygnięta. Odpowiedzi na oba pytania mają konkretne finansowe i praktyczne konsekwencje. Warto je poznać zanim złożysz pozew.

Gdzie może toczyć się sprawa – jurysdykcja

Sprawy rozwodowe między małżonkami z różnych krajów UE reguluje unijne rozporządzenie (obecnie rozporządzenie Bruksela IIb stosowane od 1 sierpnia 2022 r.). Wyznacza ono które państwo ma jurysdykcję – czyli prawo do rozpoznania sprawy.

Sprawa może toczyć się w kraju gdzie: małżonkowie zwykle razem mieszkają, małżonkowie ostatnio razem mieszkali i jedno z nich nadal tam przebywa, mieszka pozwany małżonek, mieszka powód – jeśli mieszkał tam co najmniej rok przed złożeniem pozwu, mieszka powód – jeśli jest obywatelem tego państwa i mieszkał tam co najmniej 6 miesięcy przed złożeniem pozwu.

Niezależnie od powyższego – jeśli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi i oboje mieszkają w Polsce, jurysdykcja polska jest wyłączna.

W praktyce często jest tak że zarówno Polska jak i Niemcy mają jurysdykcję równolegle. W takiej sytuacji liczy się kto złoży pozew pierwszy – sąd który otrzymał pozew wcześniej ma pierwszeństwo, a sprawa w drugim kraju zostaje zawieszona.

Gdzie warto złożyć pozew – to nie jest obojętne

Jeśli masz wybór między Polską a Niemcami – nie decyduj pochopnie. Kraj orzekania ma znaczenie nie tylko proceduralne ale też finansowe.

Zdarza się że małżonek który dowiedział się o zamiarze złożenia pozwu przez współmałżonka – spieszy się żeby złożyć pozew w swoim kraju jako pierwszy. To wyścig który ma realne konsekwencje prawne.

Według jakiego prawa rozstrzygnie się sprawa

To odrębna kwestia od jurysdykcji. Może być tak że sąd polski orzeka na podstawie prawa niemieckiego albo sąd niemiecki stosuje prawo polskie.

Co do zasady stosuje się prawo państwa w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania w chwili składania pozwu. Jeśli mieszkają w różnych krajach – prawo państwa w którym oboje mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania i jedno z nich nadal tam przebywa. Jeśli żaden z tych warunków nie jest spełniony – stosuje się prawo polskie.

Nierzadko zdarza się że nie da się jednoznacznie ustalić które prawo jest właściwe – małżonkowie przytaczają sprzeczne argumenty, każde chce wykazać właściwość swojego kraju.

Polskie czy niemieckie prawo – co jest korzystniejsze

To zależy od sytuacji i od tego czego oczekujesz od rozwodu.

Prawo niemieckie przewiduje instytucję wyrównania przyrostu majątku małżonków – porównuje się majątek każdego z małżonków na początku i na końcu małżeństwa, a ten który zgromadził mniejszy majątek może żądać wyrównania od drugiego. Dla Polaka zarabiającego mniej od niemieckiego małżonka może to być korzystne rozwiązanie.

Z kolei jeśli zależy Ci na niższych alimentach – prawo polskie może okazać się korzystniejsze.

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Automatyczne dążenie do stosowania prawa własnego kraju nie zawsze jest optymalną strategią.

Co zrobić przed złożeniem pozwu

Skonsultuj się z prawnikiem który zna zarówno prawo polskie jak i niemieckie. Decyzja o tym gdzie i kiedy złożyć pozew – podjęta bez tej wiedzy – może mieć długofalowe konsekwencje finansowe których nie da się już cofnąć.

📞 Umów się na konsultację:

Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl

🗓️ Konsultacje stacjonarne i online

Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl