Przedawnienie alimentów wobec dziecka – kiedy można dochodzić zaległości za wiele lat wstecz

Alimenty się przedawniają. Oznacza to że po upływie określonego czasu dłużnik może skutecznie odmówić zapłaty zaległości powołując się na przedawnienie. Ile wynosi ten termin w przypadku dziecka – i czy zawsze jest taki sam? Tu kryje się pewien istotny i nieoczywisty wyjątek.

Zasada ogólna – trzy lata

Zgodnie z art. 137 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem trzech lat. Zasada ta dotyczy większości przypadków – alimentów między małżonkami, między dorosłymi dziećmi a rodzicami i w wielu innych relacjach.

Trzyletni termin przedawnienia oznacza że zaległe alimenty można skutecznie dochodzić tylko za ostatnie trzy lata. Za wcześniejszy okres dłużnik może podnieść zarzut przedawnienia i nie zapłacić.

Wyjątek dla dziecka małoletniego – przedawnienie nie biegnie

Tu jednak pojawia się ważny wyjątek który działa na korzyść dziecka. Kodeks cywilny w art. 121 pkt 1 stanowi że bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń przysługujących dzieciom przeciwko rodzicom – przez cały czas trwania władzy rodzicielskiej.

W praktyce oznacza to że dopóki rodzic sprawuje władzę rodzicielską – trzyletni termin przedawnienia alimentów w ogóle nie biegnie. Sąd Najwyższy potwierdził to już w uchwale z 25 listopada 1968 r. (III CZP 65/68) wskazując że zasada ta dotyczy też roszczeń alimentacyjnych – i to nawet wtedy gdy władzę rodzicielską utracił tylko jeden z rodziców, a nie oboje.

Mówiąc wprost: jeśli rodzic zobowiązany do alimentów nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej – dziecko może po osiągnięciu pełnoletności dochodzić zaległych alimentów za cały okres od narodzin, nie tylko za ostatnie trzy lata.

Paradoks – pozbawienie władzy rodzicielskiej chroni przed zaległymi alimentami

I tu właśnie kryje się zaskakujący paradoks. Jeśli rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej przez sąd – zawieszenie biegu przedawnienia nie działa. Roszczenie alimentacyjne przedawnia się wtedy na zasadach ogólnych czyli po trzech latach.

Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej jest więc w korzystniejszej sytuacji pod względem przedawnienia niż ten który władzy nie utracił. Im gorzej zachowywał się wobec dziecka – tym mniej zaległości może być od niego dochodzonych.

Dochodzenie alimentów za okres przed wyrokiem

Warto pamiętać o jeszcze jednym ograniczeniu. Jeśli alimenty nie były dotąd zasądzone wyrokiem i chcesz dochodzić ich za okres wsteczny – sąd może zasądzić odpowiednią sumę za ten czas, ale wyłącznie jako jednorazową kwotę za niezaspokojone potrzeby. W uzasadnionych przypadkach sąd może rozłożyć ją na raty.

Masz pytania dotyczące alimentów i przedawnienia

Sprawy alimentacyjne – zwłaszcza gdy chodzi o zaległości za wiele lat – wymagają indywidualnej analizy. Chętnie pomożemy ocenić jakie roszczenia Ci przysługują.

📞 Umów się na konsultację:

Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl

🗓️ Konsultacje stacjonarne i online

Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl