Renta po śmierci osoby bliskiej – komu przysługuje i jak ją wyliczyć

Gdy w wypadku ginie bliski który utrzymywał rodzinę – roszczenie o zadośćuczynienie i odszkodowanie to nie wszystko. Osobom które były na utrzymaniu zmarłego przysługuje też renta na podstawie art. 446 § 2 Kodeksu cywilnego. To świadczenie które może być wypłacane przez wiele lat i łącznie przekroczyć wartość jednorazowego zadośćuczynienia.

Komu przysługuje renta

Prawo wyróżnia dwie grupy uprawnionych.

Grupa pierwsza – osoby z ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym. To osoby wobec których na zmarłym ciążył ustawowy obowiązek alimentacyjny – nawet jeśli faktycznie nie płacił on alimentów i obowiązek nie był stwierdzony wyrokiem. Mogą to być dzieci (biologiczne, adoptowane, a w pewnych przypadkach dzieci małżonka), rodzice, małżonek, rodzeństwo. Do renty uprawnione jest też dziecko poczęte ale nienarodzone w chwili śmierci ojca.

Sąd Okręgowy w Poznaniu (sygn. XVIII C 756/15) wyjaśnił że przy zasądzaniu renty nie ma znaczenia czy obowiązek alimentacyjny był realizowany faktycznie – liczy się czy byłby zasadny gdyby nie doszło do śmierci.

Grupa druga – osoby bliskie którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania. To szeroka kategoria obejmująca nie tylko krewnych ale też np. konkubenta, dzieci w rodzinie zastępczej czy inne osoby bliskie którym zmarły regularnie pomagał finansowo. Kluczowe warunki: świadczenia musiały być stałe (systematyczne, nie sporadyczne), dobrowolne (z wolnej woli – nie pod presją) i faktycznie dostarczane. Muszą też to uzasadniać zasady współżycia społecznego.

Jak oblicza się wysokość renty

Renta powinna uwzględniać: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego (różne dla dziecka, małżonka, rodzica), możliwości zarobkowe i majątkowe zmarłego – w tym jego wykształcenie, staż, perspektywy awansu i zarobki na podobnych stanowiskach.

Renta ma charakter hipotetyczny – liczy się co zmarły mógłby zarabiać gdyby żył, nie tylko co zarabiał w chwili śmierci. Może być więc wyższa niż alimenty które faktycznie płacił.

Co ważne – renta rodzinna z ZUS nie obniża renty cywilnoprawnej. Oba świadczenia przysługują niezależnie od siebie (wyrok SN z 24 czerwca 2008 r., sygn. I PK 298/07).

Waloryzacja renty – gdy zmieniają się okoliczności

Renta zasądzona kilka lub kilkanaście lat temu może nie odpowiadać aktualnej sytuacji. Można żądać jej zmiany gdy zmieniły się potrzeby uprawnionego lub możliwości zarobkowe jakie miałby zmarły gdyby żył.

Z praktyki kancelarii: prowadziliśmy sprawę o podwyższenie renty dla syna mężczyzny który zginął w wypadku tuż po ukończeniu studiów informatycznych. Minęło 10 lat – zarobki informatyków z doświadczeniem znacznie wzrosły, a potrzeby syna (szkoła, zajęcia dodatkowe) też się zwiększyły. Sąd podzielił stanowisko kancelarii i podwyższył rentę.

Jak możemy pomóc

Kancelaria dochodzi rent po śmierci osób bliskich – zarówno pierwotnych jak i podwyższeń zasądzonych wcześniej rent. Pomożemy wyliczyć należną kwotę i dochodzić jej od ubezpieczyciela.

📞 Umów się na konsultację:

Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl

🗓️ Konsultacje stacjonarne i online

Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl