Czy sprawca wypadku może odzyskać od ubezpieczyciela nawiązkę lub zadośćuczynienie zapłacone na podstawie wyroku karnego

Sprawca wypadku drogowego który spowodował obrażenia u innych osób odpowiada nie tylko cywilnie – ale i karnie. Sąd karny może orzec wobec niego obowiązek naprawienia szkody lub nawiązkę. Sprawca płaci – ale czy może potem żądać zwrotu tej kwoty od swojego ubezpieczyciela OC?

Odpowiedź jest twierdząca – i wynika z przełomowej uchwały Sądu Najwyższego.

Stary pogląd – środek karny to kara nie odszkodowanie

Przez lata sądy stały na stanowisku że środki karne mają charakter represyjny – bliżej im do kary niż do odszkodowania. Skoro sprawca płaci nawiązkę jako sankcję karną – to jego ubezpieczyciel OC nie ma powodu jej zwracać. Sprawca ponosił koszt sam.

Przełom – uchwała Sądu Najwyższego z 13 lipca 2011 r.

Sąd Najwyższy w uchwale z 13 lipca 2011 r. (sygn. III CZP 31/11) zmienił to stanowisko:

„Sprawca wypadku komunikacyjnego wobec którego zastosowano środek karny polegający na obowiązku naprawienia szkody może domagać się od ubezpieczyciela – na podstawie umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych – zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego.”

SN wskazał że obowiązek naprawienia szkody pełni nie tylko funkcję penalną ale przede wszystkim funkcję kompensacyjną – jego istotą jest naprawienie szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu. Nie orzeka się go gdy szkoda już została naprawiona przez kogoś innego. Jeśli ubezpieczyciel spełniłby świadczenie przed wykonaniem środka karnego – sprawca mógłby się uchylić od jego wykonania. To pokazuje że chodzi o to samo – o naprawienie szkody.

Ponieważ OC sprawcy obejmuje odpowiedzialność za szkody wyrządzone wypadkiem – obowiązuje tu zasada: nie ma znaczenia czy sprawca naprawił szkodę dobrowolnie czy na podstawie wyroku karnego. Skoro naprawił szkodę – może żądać zwrotu od ubezpieczyciela.

Czy dotyczy to też nawiązki

Tak. SN w wyroku z 27 stycznia 2014 r. (sygn. WA 29/13) potwierdził że nawiązka z art. 46 § 2 KK ma taki sam charakter kompensacyjny jak obowiązek naprawienia szkody. Jest orzekana w jego miejsce gdy trudno precyzyjnie określić wysokość szkody. Sprawca który zapłacił nawiązkę również może dochodzić jej zwrotu od ubezpieczyciela.

Stanowisko to jest ugruntowane – potwierdzają je wyroki m.in. Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (sygn. I A Ca 196/14), Sądu Okręgowego w Kielcach (sygn. I C 937/14) i Sądu Okręgowego w Krakowie (sygn. II Ca 552/14).

Praktyczny wniosek

Jeśli zostałeś skazany za spowodowanie wypadku komunikacyjnego i wykonałeś orzeczony wobec Ciebie środek karny – obowiązek naprawienia szkody, nawiązkę lub zadośćuczynienie – masz prawo wystąpić do swojego ubezpieczyciela OC o zwrot zapłaconej kwoty. Ubezpieczyciel odpowiada w granicach swojej odpowiedzialności cywilnej z polisy OC.

Jak możemy pomóc

Kancelaria pomaga sprawcom wypadków drogowych w dochodzeniu zwrotu nawiązek i odszkodowań zapłaconych na podstawie wyroku karnego od ubezpieczyciela OC.

📞 Umów się na konsultację:

Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl

🗓️ Konsultacje stacjonarne i online

Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl