Wypadek przy pracy – odszkodowanie i prawa pracownika
Wypadek przy pracy to zdarzenie które zmienia życie w jednej chwili. Ból, rehabilitacja, niemożność wykonywania pracy, utrata dochodów – to rzeczywistość wielu poszkodowanych pracowników. Prawo przewiduje szereg świadczeń i odszkodowań dla osoby która uległa wypadkowi przy pracy – ale skuteczne ich uzyskanie wymaga znajomości procedur i często walki z pracodawcą lub ZUS.
Czym jest wypadek przy pracy – definicja prawna
Wypadkiem przy pracy jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą – podczas wykonywania przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, podczas wykonywania czynności na rzecz pracodawcy nawet bez polecenia, lub w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Ustawa wyróżnia też szczególne rodzaje wypadków. Ciężki wypadek przy pracy to wypadek w wyniku którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała – utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej, inne uszkodzenie naruszające podstawowe funkcje organizmu, choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała. Śmiertelny wypadek przy pracy to wypadek w wyniku którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku.
Co równa się wypadkowi przy pracy
Za wypadek przy pracy uważa się również wypadek który nastąpił podczas podróży służbowej – w okolicznościach innych niż przy wykonywaniu zadań w trakcie tej podróży, chyba że wypadek nastąpił wskutek zachowania pracownika niepozostającego w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań, przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy to odrębna instytucja prawna – nie jest wypadkiem przy pracy, ale uprawnia do pewnych świadczeń z ZUS. Jest to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia jeżeli droga ta była najkrótsza i nie była przerwana – chyba że przerwa była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic potrzeby.
Obowiązki pracodawcy po wypadku
Pracodawca ma ustawowy obowiązek systematycznego analizowania przyczyn wypadków przy pracy i stosowania właściwych środków zapobiegawczych. Gdy dojdzie do wypadku pracodawca jest zobowiązany niezwłocznie zapewnić poszkodowanemu pierwszą pomoc, zabezpieczyć miejsce wypadku, powołać zespół powypadkowy który przeprowadzi postępowanie powypadkowe, sporządzić protokół powypadkowy i doręczyć go poszkodowanemu pracownikowi.
Pracownik ma prawo zapoznać się z protokołem powypadkowym i wnieść do niego zastrzeżenia. Jeśli protokół zawiera ustalenia niezgodne z rzeczywistością – na przykład błędnie przypisuje wypadkowi winę pracownika lub kwestionuje jego związek z pracą – pracownik może i powinien wnieść zastrzeżenia. ZUS odmówi świadczeń jeśli protokół nie uznaje zdarzenia za wypadek przy pracy lub zawiera bezpodstawne stwierdzenia.
Kiedy ZUS może odmówić świadczeń
Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Nie każde naruszenie przepisów przez pracownika pozbawia go świadczeń – musi to być naruszenie umyślne lub wskutek rażącego niedbalstwa, i musi być wyłączną przyczyną wypadku.
Świadczenia nie przysługują też gdy pracownik będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku. Jeśli pracownik odmówi poddania się badaniu na zawartość alkoholu – traci prawo do świadczeń, chyba że udowodni że miały miejsce przyczyny które uniemożliwiły mu poddanie się badaniu.
Świadczenia z ZUS po wypadku przy pracy
Zasiłek chorobowy w wysokości 100% wynagrodzenia. Przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem – bez żadnego okresu wyczekiwania i niezależnie od długości okresu ubezpieczenia.
Świadczenie rehabilitacyjne. Dla pracownika który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru.
Zasiłek wyrównawczy. Dla pracownika którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
Jednorazowe odszkodowanie. Przysługuje pracownikowi który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Wysokość odszkodowania wynosi 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu. Przy orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji – odszkodowanie zwiększa się o 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia. Jeśli po wypłacie odszkodowania stan zdrowia pogorszy się o co najmniej 10 punktów procentowych – można wnioskować o zwiększenie odszkodowania. Oceny uszczerbku dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji.
Renta z tytułu niezdolności do pracy. Przysługuje niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego. Renta nie może być niższa niż 80% podstawy wymiaru dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy i 60% dla osoby częściowo niezdolnej do pracy.
Renta szkoleniowa. Gdy orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie.
Świadczenia dla rodziny w razie śmierci pracownika. Jednorazowe odszkodowanie dla członków rodziny oraz renta rodzinna. Małżonek lub dziecko jako jedyny uprawniony – 18-krotność przeciętnego wynagrodzenia. Inny członek rodziny – 9-krotność. Przy kilku uprawnionych – kwoty te są odpowiednio zwiększane.
Pokrycie kosztów leczenia. Ze środków funduszu wypadkowego pokrywane są koszty leczenia stomatologicznego, szczepień ochronnych i zaopatrzenia w wyroby medyczne w zakresie określonym ustawą.
Odszkodowanie za utratę przedmiotów osobistych
Odrębnym roszczeniem – tym razem bezpośrednio od pracodawcy a nie z ZUS – jest odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku oraz przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy. Wyjątek stanowią pojazdy samochodowe i wartości pieniężne.
Odszkodowanie od pracodawcy – ponad świadczenia ZUS
Świadczenia z ZUS to nie wszystko. Jeśli wypadek nastąpił z winy pracodawcy – na przykład wskutek naruszenia przepisów bhp, braku odpowiednich zabezpieczeń, wadliwego sprzętu lub niedostatecznego przeszkolenia – pracownik może dochodzić od pracodawcy dodatkowych świadczeń na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Są to między innymi: zwrot wszelkich kosztów wynikłych z wypadku – leczenia, rehabilitacji, opieki osób trzecich, przystosowania mieszkania do potrzeb inwalidy, przygotowania do innego zawodu, a także prawo do żądania wyłożenia z góry sumy potrzebnej na koszty leczenia, renta uzupełniająca jeśli wypadek spowodował zmniejszenie zdolności do pracy zarobkowej lub zwiększenie potrzeb poszkodowanego, renta tymczasowa jeśli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, zadośćuczynienie za doznaną krzywdę – ból, cierpienie, trwałe kalectwo i jego wpływ na życie osobiste i zawodowe.
Świadczenia od pracodawcy na podstawie prawa cywilnego są niezależne od świadczeń z ZUS i mogą być znacznie wyższe.
Jak postępować po wypadku przy pracy – krok po kroku
Zadbaj o pomoc medyczną. Niezwłocznie po wypadku uzyskaj pomoc medyczną i zadbaj o dokumentację medyczną.
Zgłoś wypadek pracodawcy. Wypadek należy zgłosić pracodawcy niezwłocznie – najlepiej na piśmie. Pracodawca ma obowiązek przeprowadzić postępowanie powypadkowe.
Zapoznaj się z protokołem powypadkowym. Masz prawo wnieść zastrzeżenia jeśli ustalenia protokołu są niezgodne z prawdą.
Złóż wniosek o świadczenia do ZUS. Wniosek o jednorazowe odszkodowanie, rentę lub inne świadczenia składa się do właściwego oddziału ZUS wraz z protokołem powypadkowym i dokumentacją medyczną.
Skontaktuj się z adwokatem. Im wcześniej tym lepiej – szczególnie jeśli wypadek był poważny, ZUS kwestionuje jego charakter lub pracodawca próbuje zminimalizować swoją odpowiedzialność.
Kiedy warto walczyć o więcej
Wiele osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy otrzymuje znacznie mniej niż im przysługuje gdy: ZUS zaniżył procent uszczerbku na zdrowiu przy ustalaniu jednorazowego odszkodowania, pracodawca zakwestionował związek wypadku z pracą lub przypisał winę pracownikowi, poszkodowany nie dochodzi odszkodowania od pracodawcy na podstawie prawa cywilnego poprzestając tylko na świadczeniach ZUS, poszkodowany nie dochodzi zadośćuczynienia za krzywdę.
W każdej z tych sytuacji pomoc adwokata może znacząco zwiększyć uzyskaną kwotę.
Jak możemy pomóc
Kancelaria świadczy kompleksową pomoc prawną osobom poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz rodzinom ofiar wypadków śmiertelnych.
Pomożemy Ci w: ocenie czy zdarzenie kwalifikuje się jako wypadek przy pracy i jakiego rodzaju, weryfikacji protokołu powypadkowego i wniesieniu zastrzeżeń, złożeniu wniosku o świadczenia do ZUS, odwołaniu od decyzji ZUS do sądu, dochodzeniu odszkodowania i zadośćuczynienia od pracodawcy na podstawie prawa cywilnego, reprezentacji przed sądem pracy i sądem cywilnym, negocjacjach ugodowych z pracodawcą lub ubezpieczycielem.
Umów się na konsultację w Poznaniu już dziś
Nie musisz przechodzić przez to sam. Nasza kancelaria w centrum Poznania wspiera poszkodowanych pracowników i ich rodziny – z profesjonalizmem, transparentnością i wieloletnim doświadczeniem przed poznańskimi sądami.
Pracodawcy i ubezpieczyciele mają swoich prawników. Ty też potrzebujesz prawnika po swojej stronie.
Z praktyki Sądu Okręgowego w Poznaniu wiemy że zdecydowana większość spraw prowadzonych przez profesjonalnych pełnomocników kończy się znacznie wyższym odszkodowaniem niż sprawy prowadzone samodzielnie. Różnica to często kilkadziesiąt tysięcy złotych.
📞 Umów się na konsultację:
Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl
🗓️ Konsultacje stacjonarne i online 🏛️ Reprezentacja przed poznańskimi sądami 🌍 Obsługa klientów z Poznania i okolic (Jarocin, Gniezno, Września, Kalisz, Leszno)
Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl