Zwolnienie w czasie choroby lub ciąży – kiedy pracodawca nie może Cię zwolnić
Choroba i ciąża to momenty, w których pracownik jest szczególnie narażony na utratę pracy. Prawo pracy przewiduje jednak rozbudowaną ochronę przed zwolnieniem właśnie w tych sytuacjach. Jeśli pracodawca wręczył Ci wypowiedzenie w czasie zwolnienia lekarskiego lub ciąży – nie oznacza to automatycznie, że musisz się z tym pogodzić. W wielu przypadkach takie wypowiedzenie jest po prostu bezprawne.
Ochrona przed zwolnieniem w czasie choroby
Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika ani w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy – jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.
Zwolnienie lekarskie jest właśnie taką usprawiedliwioną nieobecnością. Oznacza to, że wypowiedzenie złożone pracownikowi przebywającemu na L4 jest co do zasady bezskuteczne – nawet jeśli pracodawca miał ku temu inne, uzasadnione powody.
Ochrona ta nie jest jednak absolutna i bezterminowa. Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia – bez zachowania okresu wypowiedzenia – gdy niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa odpowiednio długo: dłużej niż 3 miesiące gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy, dłużej niż łączny okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy lub gdy niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.
Co oznacza ta ochrona w praktyce
Jeśli pracodawca wręczył Ci wypowiedzenie w czasie gdy przebywałeś na zwolnieniu lekarskim – takie wypowiedzenie narusza przepisy o wypowiadaniu umów. Masz prawo odwołać się do sądu pracy i żądać przywrócenia do pracy lub odszkodowania.
Warto wiedzieć, że pracodawca może przygotować wypowiedzenie i złożyć je w dniu powrotu pracownika do pracy – gdy ochrona ustaje. Jeśli jednak pismo zostało doręczone lub złożone w trakcie nieobecności, ochrona działa.
Ochrona nie obowiązuje natomiast w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy – w takich przypadkach przepisy ochronne nie mają zastosowania.
Ochrona przed zwolnieniem w ciąży
Ochrona pracownicy w ciąży jest jedną z najsilniejszych form ochrony przewidzianych w prawie pracy. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży – ani prowadzić przygotowań do takiego wypowiedzenia lub rozwiązania.
Ochrona ta obejmuje cały okres ciąży – od jej początku do dnia porodu – niezależnie od tego, kiedy pracownica poinformowała pracodawcę o ciąży. Oznacza to, że jeśli w chwili wypowiedzenia pracownica była w ciąży, choć pracodawca o tym nie wiedział – wypowiedzenie i tak jest bezskuteczne. Pracownica może powołać się na ciążę nawet po otrzymaniu wypowiedzenia.
Zakaz obejmuje nie tylko wypowiedzenie definitywne, ale też prowadzenie przez pracodawcę jakichkolwiek przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy w tym okresie.
Przedłużenie umowy terminowej do dnia porodu
Szczególna ochrona dotyczy też pracownic zatrudnionych na umowach terminowych. Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega z mocy prawa przedłużeniu do dnia porodu.
Oznacza to, że pracodawca nie musi podejmować żadnej decyzji – umowa przedłuża się automatycznie. Pracownica nie traci pracy z chwilą, gdy umowa miałaby wygasnąć, jeśli w tym czasie jest po trzecim miesiącu ciąży.
Wyjątek dotyczy umów zawartych w celu zastępstwa nieobecnego pracownika – takie umowy nie podlegają temu automatycznemu przedłużeniu.
Ochrona w trakcie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego
Ochrona przed zwolnieniem obejmuje też okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie takiego urlopu do dnia jego zakończenia.
Jeśli wniosek o urlop zostanie złożony wcześniej niż w ustawowych terminach, ochrona zaczyna obowiązywać odpowiednio wcześniej – na 14, 21 lub 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu, w zależności od rodzaju urlopu.
Jedyny wyjątek – upadłość lub likwidacja pracodawcy
Ochrona przed zwolnieniem w ciąży i w trakcie urlopów rodzicielskich nie obowiązuje w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takim przypadku pracodawca może wypowiedzieć umowę, jednak jest zobowiązany uzgodnić termin rozwiązania umowy z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownicę. Pracownicy przysługują wtedy świadczenia przewidziane w odrębnych przepisach, a okres ich pobierania wlicza się do okresu zatrudnienia.
Co zrobić gdy pracodawca naruszył zakaz zwolnienia
Jeśli otrzymałeś wypowiedzenie w czasie choroby lub ciąży – masz 21 dni na złożenie odwołania do sądu pracy od dnia doręczenia pisma. To termin nieprzywracalny. Każdy dzień zwłoki przybliża Cię do jego upływu.
Sąd pracy może orzec bezskuteczność wypowiedzenia, przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie. Przy pracownicach w ciąży i pracownikach w wieku przedemerytalnym sąd co do zasady nie może odmówić przywrócenia do pracy i zasądzić wyłącznie odszkodowania.
Pracownikowi przywróconemu do pracy przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Pracownicy w ciąży przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy – bez żadnego limitu czasowego.
Najczęstsze sytuacje z jakimi zgłaszają się do nas klienci
Z praktyki kancelarii wynika, że pracownicy najczęściej zgłaszają się do nas gdy: pracodawca wręczył wypowiedzenie w czasie przebywania na L4, pracodawca rozwiązał umowę z pracownicą, która poinformowała go o ciąży, pracodawca nie przedłużył umowy terminowej mimo że pracownica była po trzecim miesiącu ciąży, pracodawca podjął przygotowania do zwolnienia pracownicy tuż po jej powrocie z urlopu macierzyńskiego, pracodawca próbował wymusić na pracownicy złożenie wypowiedzenia przez nią samą lub rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.
W każdej z tych sytuacji możemy pomóc ocenić, czy doszło do naruszenia przepisów i jakie roszczenia przysługują pracownikowi.
Jak możemy pomóc
Jeśli otrzymałeś wypowiedzenie w czasie choroby lub ciąży – skontaktuj się z nami jak najszybciej. Masz tylko 21 dni na odwołanie.
Kancelaria pomoże Ci w: natychmiastowej ocenie czy wypowiedzenie naruszało przepisy o ochronie przed zwolnieniem, przygotowaniu i złożeniu odwołania do sądu pracy, reprezentacji przed sądem pracy w sprawie o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie, negocjacjach ugodowych z pracodawcą, dochodzeniu wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.
Umów się na konsultację w Poznaniu już dziś
Nie musisz przechodzić przez to sam ani sama. Nasza kancelaria w centrum Poznania wspiera pracowników w sporach z pracodawcami – z profesjonalizmem, transparentnością i wieloletnim doświadczeniem przed poznańskimi sądami.
Pracodawcy mają swoich prawników. Ty też potrzebujesz prawnika po swojej stronie.
Z praktyki Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w Poznaniu wiemy, że zdecydowana większość spraw prowadzonych przez profesjonalnych pełnomocników kończy się znacznie korzystniejszym wynikiem niż sprawy prowadzone samodzielnie.
📞 Umów się na konsultację:
Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 61 222 49 63 Tel./faks: 61 842 74 45 E-mail: kancelaria@prawnikpoznanski.pl
🗓️ Konsultacje stacjonarne i online 🏛️ Reprezentacja przed poznańskimi sądami 🌍 Obsługa klientów z Poznania i okolic (Jarocin, Gniezno, Września, Kalisz, Leszno)
Oddział Jarocin: Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin Tel.: +48 575 641 021 E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl Web: kancelariajarocin.pl