Przestępstwa narkotykowe – obrona i reprezentacja
Sprawy narkotykowe rządzą się swoimi prawami. W przeciwieństwie do większości przestępstw opisanych na tej stronie, podstawą prawną nie jest tu Kodeks karny, lecz osobna ustawa – ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii. To sprawia, że wielu klientów, a czasem i pełnomocników spoza tej specjalizacji, myli podstawowe pojęcia: posiadanie, udzielanie, wprowadzanie do obrotu i wytwarzanie to prawnie zupełnie różne czyny, z różnym zagrożeniem karą.
Kancelaria Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy prowadzi obronę w sprawach narkotykowych na każdym etapie postępowania – od zatrzymania po rozprawę.
Dlaczego te sprawy są inne
W sprawach narkotykowych kluczowe znaczenie mają dwie rzeczy, które w innych kategoriach przestępstw grają mniejszą rolę:
- ilość i rodzaj substancji – ustawa rozróżnia „znaczną ilość” i „nieznaczną ilość” środków odurzających lub substancji psychotropowych, co bezpośrednio wpływa na kwalifikację czynu i grożącą karę,
- cel posiadania – to, czy substancja była przeznaczona na własny użytek, czy do dalszego rozprowadzania, decyduje o tym, z jakim przestępstwem mamy do czynienia.
Prawidłowe zakwestionowanie któregokolwiek z tych elementów – ilości, klasyfikacji substancji albo celu posiadania – potrafi zmienić kwalifikację prawną czynu, a tym samym radykalnie obniżyć grożącą karę.
Posiadanie środków odurzających
To najczęstsza sprawa z tej kategorii. Dotyczy osoby, która posiada przy sobie, w domu lub w innym miejscu środek odurzający lub substancję psychotropową, bez względu na to, czy zamierzała ją zażyć, sprzedać czy przekazać komuś innemu.
Co ma znaczenie dla kwalifikacji czynu? Ustawa przewiduje łagodniejszą odpowiedzialność w przypadku posiadania nieznacznej ilości przeznaczonej na własny użytek – wtedy sąd (a na wcześniejszym etapie także prokurator) może umorzyć postępowanie. Posiadanie znacznej ilości traktowane jest znacznie surowiej i wiąże się z realnym ryzykiem kary pozbawienia wolności.
Kto jest najczęściej oskarżany? Osoby zatrzymane podczas rutynowej kontroli drogowej lub legitymowania, młodzież i studenci znalezieni w posiadaniu niewielkich ilości substancji na własny użytek, a także osoby, u których podczas przeszukania (np. w związku z inną sprawą) ujawniono narkotyki.
Kluczowa kwestia obrony. Sposób przeprowadzenia przeszukania i zatrzymania ma ogromne znaczenie – nieprawidłowości proceduralne mogą podważyć wartość dowodową zabezpieczonej substancji. Istotne jest też ustalenie rzeczywistej ilości i czystości substancji (na podstawie ekspertyzy), a także wykazanie – gdy to możliwe i zgodne ze stanem faktycznym – że posiadanie dotyczyło wyłącznie własnego użytku, a nie miało na celu dalszego rozprowadzania.
Udzielanie i ułatwianie zażycia
Odrębnym czynem od samego posiadania jest udzielanie innej osobie środka odurzającego, ułatwianie jego użycia albo nakłanianie do zażycia. Ustawa traktuje surowiej sytuacje, w których dotyczy to osoby małoletniej lub gdy sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Kto jest najczęściej oskarżany? Osoby dzielące się narkotykami ze znajomymi w ramach wspólnego zażywania (co bywa mylone – często niesłusznie – z handlem), a także osoby świadomie umożliwiające dostęp do substancji osobom niepełnoletnim.
Kluczowa kwestia obrony. Granica między „udzielaniem” w ramach wspólnego, jednorazowego zażycia a działaniem o charakterze handlowym bywa nieostra i jest jednym z kluczowych pól sporu w tego typu sprawach.
Wprowadzanie do obrotu i handel
To najpoważniejsza kategoria przestępstw narkotykowych – dotyczy wytwarzania, przetwarzania, przewożenia, przechowywania w celu wprowadzenia do obrotu oraz samego wprowadzania środków odurzających lub substancji psychotropowych do obrotu. Ustawa przewiduje tu znacznie surowsze zagrożenie karą niż za samo posiadanie, a przy znacznej ilości substancji – kary sięgające wielu lat pozbawienia wolności.
Kto jest najczęściej oskarżany? Osoby zatrzymane z dużą ilością substancji lub sprzętem świadczącym o produkcji (wagi, woreczki strunowe, znaczna gotówka), osoby wskazane w wyjaśnieniach innych zatrzymanych jako źródło zaopatrzenia, uczestnicy zorganizowanych grup zajmujących się dystrybucją narkotyków.
Kluczowa kwestia obrony. W sprawach o wysoki wymiar kary kluczowe jest zakwestionowanie zamiaru wprowadzenia do obrotu – posiadanie nawet większej ilości substancji nie musi automatycznie oznaczać zamiaru handlu, jeśli można wykazać inne, wiarygodne wytłumaczenie. Istotna jest też ocena wiarygodności wyjaśnień współoskarżonych, którzy niejednokrotnie pomawiają inne osoby w zamian za łagodniejsze traktowanie własnej sprawy.
Uprawa i wytwarzanie
Osobną kategorią jest uprawa roślin zawierających substancje odurzające (najczęściej konopi) oraz wytwarzanie środków odurzających lub psychotropowych, np. w domowych warunkach. Zagrożenie karą zależy tu od skali uprawy lub produkcji oraz od tego, czy miała ona służyć własnemu użytkowi, czy dalszej dystrybucji.
Kluczowa kwestia obrony. Podobnie jak przy posiadaniu, skala uprawy i jej rzeczywisty cel (własny użytek a nastawienie handlowe) decydują o kwalifikacji prawnej czynu.
Co grozi dodatkowo
W sprawach narkotykowych, poza karą pozbawienia wolności, ograniczenia wolności lub grzywną, sąd może orzec:
- przepadek substancji oraz przedmiotów służących do jej wytwarzania, przewożenia lub handlu,
- nawiązkę na cele związane z zapobieganiem i zwalczaniem narkomanii,
- w niektórych przypadkach – obowiązek poddania się leczeniu lub terapii uzależnień jako warunek warunkowego umorzenia postępowania albo zawieszenia wykonania kary.
Umorzenie postępowania i leczenie zamiast kary
Ustawa przewiduje instrumenty, które pozwalają uniknąć klasycznej odpowiedzialności karnej w określonych sytuacjach – w szczególności przy posiadaniu nieznacznej ilości na własny użytek oraz wobec osób uzależnionych, które zdecydują się na podjęcie leczenia lub terapii. To jeden z obszarów, w których wczesne, dobrze przygotowane działanie obrońcy – jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego – może zaważyć na tym, czy sprawa w ogóle trafi przed sąd.
Jak działamy
Ocena kwalifikacji prawnej czynu od pierwszego kontaktu. Ustalenie, czy sprawa dotyczy posiadania, udzielania czy wprowadzania do obrotu – i czy ilość substancji kwalifikuje się jako znaczna czy nieznaczna – to pierwszy krok w każdej sprawie narkotykowej, bo od tego zależy zarówno strategia obrony, jak i realne ryzyko dla klienta.
Weryfikacja legalności zatrzymania i przeszukania. Sprawdzamy, czy czynności podjęte przez policję – kontrola, przeszukanie, zatrzymanie substancji – zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami, ponieważ uchybienia proceduralne mogą mieć bezpośredni wpływ na możliwość wykorzystania dowodów.
Współpraca z biegłymi. W sprawach, w których kluczowa jest ilość i czystość substancji, korzystamy z pomocy biegłych, by zweryfikować rzetelność opinii sporządzonej na potrzeby postępowania.
Wsparcie w skorzystaniu z instrumentów łagodzących odpowiedzialność. Doradzamy, kiedy warto ubiegać się o umorzenie postępowania, warunkowe zawieszenie wykonania kary lub skierowanie na leczenie, i pomagamy przygotować sprawę pod tym kątem.
Skontaktuj się z nami
Jeśli usłyszałeś zarzuty związane z posiadaniem, udzielaniem lub obrotem środkami odurzającymi, zostałeś zatrzymany podczas kontroli albo przeszukania, lub otrzymałeś wezwanie na przesłuchanie w takiej sprawie – skontaktuj się z nami możliwie szybko.
📞 +48 61 222 49 63
✉️ kancelaria@prawnikpoznanski.pl
Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni
ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań
🗓️ Konsultacje stacjonarne i online – w pilnych sprawach możliwy kontakt poza godzinami pracy
Oddział Jarocin:
Aleja Niepodległości 6, 63-200 Jarocin
Tel.: +48 575 641 021
E-mail: adwokat@kancelariajarocin.pl